42 ) مولانا الحاج محمد الجيلانى الاصفهانى : « 1 » جامع كمالات رفيعه و صاحب مقامات منيعه بود . تحصيل علوم و اكتساب فنون از مولانا محمد باقر خراسانى فرموده . عالمى خبير و فاضلى نحرير بود . در شعر و نظم طبع لطيف داشته . معاصر آخوند ملا محمد باقر مجلسى بود . شيخ على حزين در تذكرهء خود آورده كه : « از جملهء افاضل كه در صغر سن به ملاقات ايشان رسيده‌ام جامع الكمالات حاجى محمد گيلانى است كه از مشاهير طلبه و بغايت پسنديده خصال بود . در اصفهان توطن اختيار كرد و در خدمت مجتهد مرحوم مولانا محمد باقر خراسانى كه از اعاظم علما بود تحصيل نموده بود و در شعر سليقهء مستقيمه داشت » . 43 ) مولانا مسيح الدّين محمد الشيرازى : « 2 » از فقهاى عصر خود بود و از علامهء مجلسى صاحب بحار اجازت روايت داشت . علامهء موصوف در اجازهء مذكوره در وصفش مىفرمايد : « اما بعد . پس هرگاه كه بود مولاى بزرگ و فاضل كامل و صالح ناصح ، متبحر نحرير ، متوقد ذكى ، جامع فنون علم و صنوف كمالات ، حاوى قصبات سبق در مضمار سعادات ، زنده‌كنندهء مدارس علم به انفاس مسيحيهء خود و آبيارىدهندهء باغچه‌هاى فضل را به جويبار افكار خود ، و فائق بر تمام بلغا از روى نظم و نثر ، و غواص بحار حكمت تا سالهاى دراز ، اعنى مولانا مسيح الدّين محمد الشيرازى - بلغه اللّه غاية الآمال و الامانى - و به درستى كه صرف نمود وى مدتى از عمر شريف خود را در تحصيل علوم عقليه و ادبيه كه به وجود آنها مزين مىشود انسان در اين زمان و مفاخرت مىجويد بين الاقران . پس هرگاه دررسيد بغايت بلندى از مناقب و فضائل خود ، به‌درستى دانست كه براى علم ، درها هستند كه به غير اهل علم ، داخل آن درها نتوان شدن و براى حق مصاحبانى كه اخذ كرده نشود مگر از ايشان ، پس اقبال فرمود به قدمهاى اذعان و يقين براى تتبع آثار حضرت سيد المرسلين و تصفح اخبار ائمهء طاهرين - صلوات اللّه عليهم اجمعين - و مبذول داشت در آن جدوجهد خود را ، و صرف كرد در آن محنت و كدّ خود را ، پس وقتى كه مشرف شدم به صحبت او تازه و جديد بعد از اينكه ميان من و او اخوت قديم بود ، و اندازه و مقدار او نمودم در فنون عقليه و علوم نقليه ، يافتم او را درياى بىپايان از علم كه ساحل آن ناپيدا بود و ديدم او را حبر ماهر در فضل كه كسى

--> ( 1 ) . طبقات اعلام الشيعة ، ص 695 ، تذكرهء حزين ، ص 155 . ( 2 ) . طبقات اعلام الشيعة ، ص 723 ، در اين كتاب مسيح الدّين شيرازى و مسيح الدّين فسائى دو نفر معرفى شده‌اند درحالىكه در طبقات اعلام الشيعة يك نفر است .